جمعه 23 ارديبهشت 1300 / 13 مى 1921 / 5 رمضان 1339 * فرار زبردست خان به روسيه نيروهاى ژاندارمرى پس از يك درگيرى مختصر با افراد زبردست خان ، در ناحيهء « صفاكلا » و « ميركلا » ، وارد لطف‌آباد شدند . زبردست خان به همراه يكصد نفر از سواران خود نخست به ميان تركمن‌ها گريخت و اندك‌زمانى بعد پس از عبور از مرز به روسيه پناهنده شد . روس‌ها او و خانواده‌اش را در آرتق توقيف كردند . زبردست خان پيش از فرار ، يكى از گروگان‌هاى خود را كشت . 1 * تقاضاى سفارت انگليس براى برخورد عادلانه با قاتلين نرسس سفارت انگليس در نامه‌اى به وزير امور خارجه با اشاره به ماجراى قتل نرسس ( Narsess ) تلگرافچى تلگرافخانه « هند و اروپ » در كرمان و بيان اينكه ، حفظ امنيت كاركنان اين تلگرافخانه به عهده دولت ايران مىباشد ، درخواست نمود در خصوص مجازات عاملين قتل ، عدالت اجرا شود . سفارت انگليس همچنين درخواست نمود مبلغ سه هزار و ششصد تومان به بازماندگان نرسس پرداخت شود . 2 * پيشروى نيروهاى بلشويك به سمت ايران از كارگزارى اردبيل گزارشى مبنى بر پيشروى بلشويك‌ها به سمت مرزهاى ايران و بمباران ( گلوله‌باران ) روستاهاى مرزى به وزارت امور خارجه رسيد . اين گزارش حاكى از آن بود كه ، قشون احمر ( سرخ ) نزديك به يك ماه است در سرحدات مغان از پست مرادلو و شيرين سو و قيزقالاس و اشيك‌چى و موران و دلاغروه تا پست ديمان آمده و پيوسته روستاهاى سرحدى ايران را كه نزديك به چهل و چند روستا مىباشد بمباران ( گلوله‌باران ) مىكنند ، بطوريكه ، اين اقدامات ، اهالى روستاها را مجبور كرده است ، دست از خانه و زندگى خود كشيده و در بيابان زندگى كنند . چند روستا نيز خالى از سكنه شده بود . كارگزار اردبيل در ادامهء گزارش خود نقل كرده است در نتيجه درگيرى كه در بيله‌سوار بين نجفقلى خان و بلشويك‌ها رخ داده ، نجفقلى خان نيز تا پست ديمان ( ده فرسخى اردبيل ) عقب‌نشينى نموده است . كارگزار اردبيل در ادامه افزود : بلشويك‌ها از نجفقلى خان مأيوس شده و فعلا رحيم خان رئيس طايفه موران را با خودشان همراه كرده و مىخواهند به كمك او به ايران تجاوز نمايند و حتى برخى ايلات را نيز فريب داده و آنان را به شورش و انقلاب تحريك مىنمايند . در ادامه گزارش تصريح شده است : كه فرماندهان بلشويك به طور علنى اظهار كرده‌اند ، نيروهايشان را به اردبيل خواهند آورد و هم‌اكنون به سرحد كلوز ( واقع در چهار فرسخى اردبيل ) رسيده‌اند . كارگزار اردبيل در پايان ذكر كرد كه از اهالى روستاهاى مرزى روس نيز ، عدهء زيادى به ايران وارد شده‌اند و در اثر اين حوادث و وقايع ، اوضاع شهر بسيار نابسامان است و مردم در تشويش و اضطراب به‌سر مىبرند . 3

--> ( 1 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 66 ؛ تلگراف محمد تقى خان پسيان به رياست وزرا ، 23 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 42 ، پ 7 ، ص 24 . ( 2 ) . مراسله سفارت انگليس به وزير خارجه ، 23 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 48 ، پ 17 ، ص 3 . ( 3 ) . گزارش كارگزارى اردبيل به وزارت خارجه ، 23 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 38 ، پ 2 ، ص 12 و 11 .